Met dichten en rijmelarij, maakt de mensheid ons blij: Sammy Deburggraeve

(This is about a Flemish Poet, so it will be in Dutch, for all you foreign readers. This doesn’t mean you can’t ask for more information, or learn Dutch in order to know what this is all about)

3D62797D-A3BA-BFA4-10E25574ECAA90D6Wie? Sammy Deburggraeve

Wat? De man die zijn volk leerde dichten, naar verluidt.

Wat precies? Vetzakkerij, humor en diepgaande emotie lopen hand in hand op straat, terwijl ze elkaar edelmoedig in het gezicht slaan.

Ik heb ondanks mijn literaire ingesteldheid niet erg veel met poëzie. Net zoals ik met mijn muzikale ingesteldheid weinig heb met klassieke muziek. Misschien ligt het aan mijn gebrek aan intellectualiteit, of ben ik gewoon te dom om me in te leven in het overkoepelend spectrum van hoogdravende emoties. Ik heb mezelf al vaak mijn non-intellectualisme verweten.

Nu zijn er wel een paar gedichten die ik in de loop van mijn leven toevallig tegenkwam, waarvan ik even stil werd. Het zijn de bekende dingen als Robert Frost. Nu is de daad van het stil worden, overmand worden door emoties dat je alleen nog maar kan zwijgen, alleen in literaire betekenis significant, en toch… Bij de persvoorstelling van Sammy Deburggraeves dichtbundel ‘Vlezige Verzen’ in de Arenbergschouwburg begin deze week, was ik ook stil. Vooral omdat zo doorheen de show praten je niet in dank wordt afgenomen door de rest van het publiek, zeker niet als dat vooral gevuld is met sympathisanten.

Sammy Deburggraeve is enerzjids dichter, met daarnaast iets dat in schabouwelijk Nederlands stand-up comedian genoemd wordt. Maar toch vooral dichter vindt hij zelf. En hij kan het nog wel ook. En dat zeg ik niet omdat hij me anders op mijn gezicht zal slaan of omdat ik hem toevallig ken. Hij is er in elk geval als eerste poëet in geslaagd me 15 euro te doen ophoesten voor een dichtbundel. Godbetert.

Polderdichter

Ik dacht dat eerst uit sympathie te doen, van beginnend schrijver tot beginnend poeet (al is hij dan al 5 jaar bezig), maar de eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat Sammy echt een dichter is. Vanuit hun hogere zuilen zullen stadsdichters en Poëzieprofessoren afkeurig naar de ‘rijmelarij’ van mijnheer Deburggraeve kijken. ‘t is vies, ‘t rijmt, ‘t is traditioneel in post-postmoderne tijden. Maar in de kunst, de creatieve sector, de wereld die dweept met kunstmatigheid, gebruikt eenieder het medium en de vorm die hem het best ligt. Ik heb het er met Sammy al eens over gehad. Hoe hij vindt dat poëzie moet rijmen, omdat het anders te nietsig is. En hoe ik, ook al laten gedichten me veelal koud, vind dat eenieder zijn eigen vorm moet kiezen. Dat alles moet kunnen in de creatie.

Sammy staat vooral bekend als vetzak, en heel wat zijn gedichten borduren verder op dat thema. Zo bezingt hij de vlezige vallei van vunzige viesdoenerij, in zijn reeks poldergedichten. Die maakte hij als polderdichter van de gemeente Stabroek. Ieder dorp of gehucht heeft recht op zijn eigen dichter, al zullen de mensen van Stabroek het zich misschien beklaagd hebben dat Sammy carte blanche kreeg:

De vlezige vallei van vunzige viesdoenerij

O gij, vurig ros met blonde manen,
‘K zag uw vleze op de koer
En in de stallen bij den boer,
O gij, gij polderhoer.

Vervlezing mijner dromen van maagdse meiden die uit poldergronden komen.

O gij, inspiratie en bron van lust,
Gij, die me in m’n dromen heeft geblust.

Aan de beest’n op het veld,
Heb ik ‘t voor ‘t eerst verteld,
Ik ben een boer en echt geen held,
Doch… ik zal u nemen met grof geweld!

Kommt hier spezig spekkezwijn das ich ihre kottelett’n konsummeer;
In die stallen oder auf das velt;
Ich neime dich, keer nach keer…

De sprankelende waterval der hartstochtelijke passie is m’n dagelijks bad,
O wee dat mooie meisje op m’n nachtelijks polderpad…

Reeds vele jaren hunker ik naar natte spleten,
Maar enkel kermende kalv’ren heb ik reeds versleten.

Met hoge hakken triomfeerde haar trots,
In mijn bevlekte boerenbroek geen baksteen maar een rots.

Bevangen door haar bloemzoete boezem volgt ied’re boer bedwelmd haar spoor,

Bevangen door haar bloembloesembollen gaat ied’re dag de oogst teloor.

Godvermiljâârdenondedjû!

Ik ben vol van verlangen en’ t vee vol van mij,
O gij,
Vlezige Vallei,
Van Vunzige,
Viesdoenerij…

Sammy is echter niet alleen een viezerik – al zullen mensen die hem kennen hier misschien wat vreemd opkijken. Hij is ook rudimentaire eerlijkheid, en weet die ook in zijn gedichten te leggen. En als er één ding is dat ik wel een vereiste vind in kunst, literatuur en muziek, dan is het dat. Niet iets maken omdat je denkt dat het zal scoren bij het publiek, maar eerder als gevolg van een altijd opnieuw bloedende wonde, een noodzaak die zich aan jou opdringt in plaats van omgekeerd. Dat ontroert me in sommige gedichten van Sammy. Het is niet alleen seks en kak. Ergens diep tussen de plooien van die vetzakkenfaçade zie ik een jongeman aan een bureautje schrijven in het midden van de nacht. En als zo ‘s nachts, terwijl iedereen slaapt, hij enkel op zichzelf toegewezen is, dan durft hij te kijken naar wat er in hem bloedt. Dan is het leven even een dagboek in plaats van een speeltuin. Dan schrijft hij liefdesgedichten of existentiële poëzie. Kak en seks kan morgenvroeg ook nog.

Vergaan met man en muizenissen

Ik gooi mijn schip op haar zandbank voor anker;

Ik meer nu aan in haar havengebied;

Mijn ziel is dood en het lijf rot van kanker;

Maar één traan van haar doet me veel meer verdriet.

Ik zag in de verte het licht in haar ogen;

Door stormende regen en windhuilen heen;

Maar zij en haar blik nu die bleken bedrogen;

Dus ik voer als een wrak op haar klippen uiteen;

Ik weet niet eens meer naar waar ik moest varen;

ik weet niet eens meer waar ik ben gestrand;

In het oog van de storm zag ik haar naar me staren;

Ik dacht dat ik verdronk maar ik was reeds aan land;

Ik kan geen dag van een nacht onderscheiden;

Ik zie dat ze huilt en ik denk dat ze lacht;

Als zij met haar tong nu mijn hart uit wil snijden;

Heeft ze me weer op een dwaalspoor gebracht.

Als een inktvis als Kraken komt zij me omarmen;

En trekt ze mijn boot naar de dieperste zeê;

Ik smeek om vergif’nis, ik smeek om erbarmen;

Mijn hebben en houden trekt zij naar beneê.

Als een meermin zo lokt ze me met haar gezangen;

Door scheurbuik verteerd ja zo volg ik gedwee;

Speelbal van ‘t lot in de golven gevangen;

Zo neemt ze mijn hart naar de eeuwigheid mee.

Ik zag Sammy Deburggraeve voor het eerst aan het werk in dat ene tv-programma op VT4, supertalent in Vlaanderen. Eerlijk? Ik vond het vreselijk. Het stond mijlenver van de hippiewereld waarin ik leefde. Toen dacht ik nog intellectueel te kunnen worden. In tussentijd heb ik hem persoonlijk leren kennen, en zijn de vooroordelen die ik op die 5 minuten me had gevormd helemaal verdwenen. Opmerkelijk hoe snel je een mening over mensen hebt, als je ze niet kent.

Op de persvoorstelling vorige week maandag was de pers massaal afwezig. Jammer, want Sammy verdient meer aandacht. Zelfs voor mensen die net als ik geen verstand hebben of willen hebben voor poëzie, is zijn boek iets waar je af en toe in bladert en dan licht glimlachend of met het schaamrood op de wangen omdat je nu ook weer niet dacht dat het zo vettig ging zijn terug in de kast zet. En voor de analfabeten zit er een cd bij, waarna je het boek dan misschien kan gebruiken om haring in te rollen.  En laat het dan zo ver komen dat de slogan die in het groot op de voorkaft staat ook werkelijkheid wordt. Dat Sammy Deburggraeve zijn volk leerde dichten. (je kan zijn boek kopen in de betere boekhandel. Onder meer in de Groene waterman is hij al gesignaleerd. Wil je liever contact met de meester zelve, dan kan dat via zijn website. )

Oh, de cd is trouwens een soort Bart Kaëll from hell. Hier nog een clipje:

Explore posts in the same categories: Bookworm Wednesday

Tags: , , , , , ,

You can comment below, or link to this permanent URL from your own site.

One Comment on “Met dichten en rijmelarij, maakt de mensheid ons blij: Sammy Deburggraeve”

  1. sammy Says:

    Hey Tom,

    Merci voor de schone review. Ik vind uw taalgebruik van een uitzonderlijk hoog niveau en taalgevoel getuigen. En het is nog waar ook wat ge zegt. Mooi verbloemd sarcasme ook. Wil ik meer van lezen. (Al hoop ik wel dat het geen postmodern, flower in your hair- lick de zweet out of my balls boekje zal zijn:-)

    Sammy


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: